Λίστα τροφών με αντιοξειδωτική δράση

Μπορούν κάποιες τροφές να αποτρέψουν ή να περιορίσουντις βλάβες που προκαλεί η υπερπαραγωγή ελεύθερων ριζών; Στο ερώτημα αυτό, η επιστήμη έχει απαντήσει καταφατικά. Τέτοιες τροφές είναι όσες έχουν υψηλό δείκτη ικανότητας απορρόφησης ριζών οξυγόνου (μονάδες ORAC - Oxygen Radical Absorption Capacity). Ο δείκτης, που προσδιορίζει σε μεγάλο βαθμό τις αντιγηραντικές ιδιότητες κάθε τροφής, προκύπτει από την ανάλυση των αντιοξειδωτικών που περιέχει η τροφή, αλλά και από το πόσο καλά αφομοιώνονται και χρησιμοποιούνται από τον ανθρώπινο οργανισμό. Οι ειδικοί συνιστούν την κατανάλωση 3.000 μονάδων ORAC ημερησίως ή 5.000 μονάδες για μεγαλύτερη προστασία. ΤΡΟΦΗ -(ΔΕΙΚΤΗΣ ORAC ανά 100 γραμμ.) • Αβοκάντο 782 • Αγγούρι 54 • Αγκινάρα 400 • Ακτινίδιο 602 • Αλφάλφα 931 • Αρακάς βρασμένος 364 • Αχλάδι 134 • Βατόμουρα κόκκινα 1.848 • Βατόμουρα μπλε 2.564 • Βερίκοκα αποξηραμένα 289 • Βερίκοκα φρέσκα 164 • Γκρέιπφρουτ ροζ χρώματος 1.447 • Γλυκοπατάτα 301 • Δαμάσκηνα φρέσκα 949 • Δαμάσκηνα φυσικώς αποξηραμένα 5.770 • Καλαμπόκι 402 • Καρότα 207 • Καρπούζι 10 • Κεράσια 670 • Κολοκύθα κίτρινη 150 • Κολοκυθάκια 176 • Κουνουπίδι βρασμένο 397 • Κράμβη 1.770 • Κρεμμύδια 450 • Λαχανάκια Βρυξελλών 980 • Λάχανο κατσαρό 1.770 • Λάχανο σύνηθες 298 • Μαρούλι 262 • Μελιτζάνα 386 • Μήλο 218 • Μπανάνα 221 • Μπρόκολο 1.335 • Ντομάτα 189 • Παντζάρι (καρπός) 840 • Πατάτα 313 • Πεπόνι 252 • Πιπεριά κόκκινη 710 • Πορτοκάλι 1.904 • Ροδάκινο 158 • Σέλινο 61 • Σκόρδο 1.939 • Σμέουρα 2.400 • Σπανάκι βρασμένο 909 • Σπανάκι ωμό 1.665 • Σταφίδες φυσικώς αποξηραμένες 2.830 • Σταφύλια κόκκινα 739 • Τεύτλα 841 • Τοφού σόγιας 213 • Φασόλια βρασμένα 503 • Φράουλες 2.436 * Ενδεικτική περιεκτικότητα σε μονάδες ORAC ορισμένων φυτικών τροφών. Τροφές που δεν αναφέρονται στον πίνακα, όπως το αγουρο ελαιόλαδο, όλοι οι σπόροι, οι ξηροί καρποί και τα όσπρια και επίσης το τσάι, το κακάο, η πικρή σοκολάτα, το κρασί και τα ιχθυέλαια έχουν επίσης μεγάλη περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά και ασκούν ισχυρή αντιγηραντική δράση. Ενδυκτικά, τροφές πλούσιες σε αντιοξειδωτικά Goji Berry (γκότζι μπέρι): Το γκότζι μπέρι έχει ευεργετικές ιδιότητες, αναζωογονεί και δίνει ενέργεια στον οργανισμό, γι’ αυτό και θεωρείται υπερτροφή (superfood). Πρόκειται για ένα κόκκινο άγριο αντιοξειδωτικό φρούτο το οποίο περιέχει 25.100 αντιοξειδωτικές μονάδες. Για να γίνει αντιληπτό τι σημαίνει αυτό, η αμέσως επόμενη πιο αντιοξειδωτική τροφή είναι το βατόμουρο έχει 2.400 αντιοξειδωτικές μονάδες. Δηλαδή το γκότζι μπέριέχει πάνω από 10 φορές πιο ισχυρό σε αντιοξειδωτικά από το δεύτερο στη λίστα των αντιοξειδωτικών τροφών! Βατόμουρα: Τα βατόμουρα έχουν πολύ υψηλά επίπεδα βιταμίνης C. Ακόμη, τα φρούτα αυτά είναι πλούσια σε φολλικό οξύ, όπως επίσης και σε φυτοχημικά (ανθοκυάνες και φλαβονοειδή), αυξάνοντας την αντιοξειδωτική τους δράση. Σύμφωνα με διάφορες δημοσιεύσεις τα βατόμουρα βρίσκεται στη 2η θέση της λίστας των πιο αντιοξειδωτικών τροφών. Κόκκινα φασόλια: Είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά. Απομακρύνουν γρήγορα τις τοξίνες από τον οργανισμό και αποτελούν μια από τις πιο σημαντικές πηγές φλαβονοειδών, κατέχοντας την τρίτη θέση μετά τα βατόμουρα (ορισμένες μελέτες κατατάσσουν τα κόκκινα φασόλια πιο ψηλά από τα βατόμουρα). Αγκινάρα: Πλούσια σε ανθοκυανίνη, ρουτίνη, λουτεολίνη και άλλα αντιοξειδωτικά, η αγκινάρα, σύμφωνα με μελέτη του Υπουργείου Γεωργίας των Ηνωμένων Πολιτειών, έχει τα περισσότερα αντιοξειδωτικά από όλα τα λαχανικά. Προσθέστε την αγγινάρα στη σαλάτα ή την πίτσα σας, έτσι ώστε να το καταναλώνετε πιο εύκολα και πιο συχνά. Σπανάκι: Σε μια από τις πρώτες θέσεις αντιοξειδωτικών λαχανικών βρίσκεται και το σπανάκι, στο οποίο έχουν διαπιστωθεί περισσότερα από 10 είδη φλαβονοειδών, ενώ είναι πλούσιο και σε πολυφαινόλες. Κεράσια: Κατάλληλα για σνακ με ελάχιστες θερμίδες ανά πάσα στιγμή της ημέρας, τα κεράσια είναι πλούσια σε ανθοκυανίνες (στις οποίες οφείλουν το χρώμα τους), προστατεύοντας τα κύτταρα και σε άλλα φλαβονοειδή, ενώ έχουν υψηλή περιεκτικότητα και σε βιταμίνη C. Είναι πλούσια και σε βήτα-καροτένιο, το οποίο μέσα στον οργανισμό μας μετατρέπεται σε βιταμίνη Α. Ρίγανη: Με πολλές πηγές να αναφέρουν ότι η ρίγανη αποτελεί μια από τις πιο πλούσιες αντιοξειδωτικές τροφές, με μέχρι και 20 φορές πιο υψηλή δράση από άλλα βότανα, σίγουρα κάνουμε καλά που την πασπαλίζουμε στη χωριάτικη σαλάτα μας. Κάποιες μελέτες την αναγνωρίζουν ως 4 φορές πιο αντιοξειδωτική και από τα βατόμουρα, ενώ φαίνεται να ξεπερνάει και τα μήλα, αλλά και τα πορτοκάλια σε αντιοξειδωτική δράση. Καρύδια: Περιέχουν τα πιο πολλά και ισχυρά αντιοξειδωτικά σε σχέση με τους υπόλοιπους ξηρούς καρπούς και το γεγονός ότι καταναλώνονται άψητα τους δίνει μεγάλη αξία, αφού με το ψήσιμο τα αντιοξειδωτικά μιας τροφής μειώνονται ως προς την ποιότητά τους. Ακόμα, σύμφωνα με αμερικάνικες έρευνες, τα αντιοξειδωτικά που συναντάμε στο καρύδι, είναι πιο ισχυρά από τη βιταμίνη Ε. Πλούσια σε αντιοξειδωτικά είναι και τα φουντούκια και τα αμύγδαλα. Μαύρη σοκολάτα: Η μαύρη σοκολάτα είναι πλούσια σε πληθώρα αντιοξειδωτικών, μεταξύ των οποίων και σε πολυφαινόλες, σε τέτοιο βαθμό που κάποιοι τη χαρακτηρίζουν ως υπερτροφή. Τα πειράματα των ερευνητών, μεταξύ άλλων, έδειξαν ότι η μαύρη σοκολάτα έχει αντιοξειδωτική δράση που ξεπερνάει ακόμα και κάποια φρούτα. Φράουλες: Οι φράουλες είναι φρούτα, των οποίων και μόνο η εμφάνιση και το χρώμα, μας φτιάχνουν τη διάθεση, πόσο μάλλον η υπέροχη γεύση τους. Το καλύτερο είναι πως είναι τόσο χαμηλές σε θερμίδες, που μπορείτε να φάτε όσες θέλετε χωρίς δεύτερη σκέψη. Ένας άλλος επίσης λόγος για τον οποίο αυτά τα φρούτα θα πρέπει να αποτελούν μέρος της διατροφής μας είναι πως βρίθουν αντιοξειδωτικών και μπορείτε να τα απολαύσετε σχεδόν με όποιο τρόπο θέλετε. Είτε σαν επιδόρπιο, είτε σε smoothies, σε σαλάτες, ακόμη και σε κοκτέιλ - απλά φροντίστε να τις τρώτε όσο είναι ακόμη φρέσκιες. Cranberries: Το cranberries είναι πραγματικά μια σούπερ-τροφή. Πολυάριθμες μελέτες έχουν δείξει ότι οι αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες αυτού του φρούτου μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη και τη θεραπεία του ουροποιητικού και πιθανώς άλλων λοιμώξεων. Δεδομένου ότι είναι γενικά πολύ ξινά για να τα φάτε φρέσκα, δοκιμάστε τις κονσερβοποιημένες ποικιλίες και χρησιμοποιήστε τα τόσο σε γλυκά, όσο και σε αλμυρά πιάτα. Σμέουρα: Τα σμέουρα χρησιμοποιούνται εδώ και πολλά χρόνια για τη θεραπεία διαφόρων παθήσεων, από αμυγδαλίτιδα, μέχρι για πόνους στο στομάχι, αλλά και για την ενδυνάμωση της μήτρας κατά την εγκυμοσύνη. Τώρα ξέρουμε ότι αυτά τα μούρα δεν είναι μόνο μια καλή πηγή αντιοξειδωτικών, αλλά επίσης έχουν και υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη C. Μπορείτε να τα βρείτε και κατεψυγμένα και να τα προσθέσετε σε σαλάτες ή να τα φάτε τα με γιαούρτι για πρωινό. Μύρτιλλα: Τα μύρτιλλα είναι ένα ακόμη «θαυματουργό» είδος μούρων, που αποτελούν πραγματικά σούπερ τροφές. Εκτός από την υψηλή περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικές ουσίες, υπάρχουν επίσης προκαταρκτικές ενδείξεις ότι τα μύρτιλλα μπορεί να καταπολεμούν τη χοληστερόλη και να βοηθούν στην πρόληψη του καρκίνου του ήπατος. Καλύτερα να τα καταναλώνετε ωμά, καθώς διατηρούν της περιεκτικότητά τους σε βιταμίνη C. Γαρίφαλα: Ποιος θα φανταζόταν ότι το γαρίφαλο, που χρησιμοποιείται για να αρωματίσει πιάτα κοτόπουλου, πίτες με κιμά, αλλά και γλυκά, θα μπορούσε να έχει και σημαντικά οφέλη για την υγεία; Το συγκεκριμένο μπαχαρικό βρίσκεται στο top 10 της λίστα των τροφών με αντιοξειδωτικά. Αν και είναι λίγο δύσκολο να πάρετε τις συνιστώμενες ημερήσιες ποσότητες αντιοξειδωτικών από αυτό το μπαχαρικό -απλώς και μόνο επειδή το χρησιμοποιούμε συνήθως σε μικρές ποσότητες- θα πρέπει να προσπαθείτε να το συμπεριλαμβάνετε στη διατροφή σας όσο το δυνατόν περισσότερο. Χυμός σταφυλιού: Γνωρίζετε ήδη ότι ένα ποτήρι κρασί την ημέρα, κάνει καλό στην υγεία. Αλλά ο χυμός του σταφυλιού φαίνεται να είναι ακόμη καλύτερος -τουλάχιστον όσον αφορά στα επίπεδα των αντιοξειδωτικών. Η έρευνα έχει δείξει ότι ο χυμός του κόκκινου σταφυλιού μπορεί να βελτιώσει τα επίπεδα χοληστερόλης και φλεγμονών που σχετίζονται με τις καρδιακές παθήσεις. Η δράση αυτή έχει συνδεθεί με την περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικές ουσίες του χυμού. Αλλά προσέξτε: ο χυμός του σταφυλιού έχει υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και μπορεί να προσθέσει αρκετές θερμίδες στη διατροφή σας. Μην πίνετε περισσότερο από ένα ποτήρι χυμό την ημέρα, αραιωμένο με νερό. Ρόδι: Είναι από τα λίγα που καταναλώνονται μαζί με το κουκούτσι δίνοντάς μας την ευκαιρία να επωφεληθούμε πλήρως από τη θρεπτική τους αξία. Ο καρπός ροδιού είναι ιδιαίτερα χαμηλός σε θερμίδες (80 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια). Είναι επίσης πλούσιος σε βιταμίνες C, Κ, φυλλικό οξύ σίδηρο, φώσφορο, μαγνήσιο, κάλιο και αντιοξειδωτικές ουσίες. Πληθώρα μελετών υποστηρίζουν ότι το ρόδι είναι ένα εξαιρετικά ισχυρό αντιοξειδωτικό τρόφιμο. Ένα μικρό ποτήρι χυμό ροδιού ξεπερνάει κατά πολύ την ημερήσια συνιστώμενη ποσότητα σε μονάδες ORAC. Η συγκέντρωσή του σε αντιοξειδωτικά και συγκεκριμένα σε πολυφαινόλες βρέθηκε ότι είναι πολύ υψηλότερη από αυτή του σταφυλιού, του πράσινου τσαγιού και του κόκκινου κρασιού. Τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι αυτή η υψηλή περιεκτικότητα των ροδιών σε αντιοξειδωτικές ουσίες μας προστατεύει από καρδιαγγειακά νοσήματα, φλεγμονώδεις παθήσεις και από διάφορες μορφές καρκίνου. Τα ρόδια βοηθάνε επίσης στην μείωση της υψηλής αρτηριακής πίεσης, είναι αντιμικροβιακά , αντιβακτηριδιακά και ανακουφίζουν από τα συμπτώματα πεπτικών διαταραχών. Έχουν στυπτικές ιδιότητες γι’ αυτό και βοηθούν σε περιπτώσεις διάρροιας. Επίσης, συμβάλουν στη γρήγορη ανάρρωση από το κοινό κρυολόγημα. Πηγές: alttherapy.blogspot.gr http://www.healthyliving.gr/2012/11/29/%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%AD%CF%82-%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%86%CE%AD%CF%82-%CE%B5%CE%AF%CE%BD%CE%B1%CE%B9-%CF%80%CE%BB%CE%BF%CF%8D%CF%83%CE%B9%CE%B5%CF%82-%CF%83%CE%B5-%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BF%CE%BE/ http://www.clickatlife.gr/story/diatrofi/oi-deka-kaluteres-piges-antiokseidotikon?id=2258480 Τα κυριότερα βότανα της Ελληνικής Γαίας, χρήση και θεραπευτικές ιδιότητες. Posted: 03 Feb 2013 09:02 AM PST Η σωστή παρασκευή και δοσολογία των βοτάνων. Ένα από τα πρώτα πράγματα που πρέπει να μάθει όποιος ενδιαφέρεται για τις θεραπευτικές ιδιότητες των βοτάνων είναι πώς να τις αξιοποιεί. Βασικός κανόνας: Η δόση είναι πάντα 1 με 1+1/2 κουταλάκι του γλυκού για κάθε φλιτζάνι νερό. Όταν έχουμε ρίζες, φλούδες δέντρου ή σκληρά φύλλα, καλό είναι να τα κόβουμε σε ψιλά κομμάτια πριν τα χρησιμοποιήσουμε. Υπάρχουν τρεις διαφορετικοί τρόποι με τους οποίους μπορούμε να πάρουμε τις θεραπευτικές ιδιότητες που περιέχονται στα φυτά. Από τη σκληρότητα του φυτού θα εξαρτηθεί ο τρόπος που θα ακολουθήσουμε... Έγχυμα: Βάζουμε την απαιτούμενη ποσότητα βοτάνου σ' ένα δοχείο εμαγιέ, γυάλινο, πήλινο ή κεραμικό (όχι μεταλλικό) που να κλείνει καλά, για να μη φύγουν τα αιθέρια έλαια. Το περιχύνουμε με βραστό νερό και το αφήνουμε σκεπασμένο για 10 λεπτά. Κατόπιν το φιλτράρουμε και το πίνουμε. Αφέψημα: Βάζουμε στη φωτιά το νερό κρύο μαζί με το βότανο που θέλουμε στην κατάλληλη δοσολογία. Μόλις βράσει το νερό, χαμηλώνουμε τη φωτιά και σιγοβράζουμε καλλίτερα σκεπασμένο για 4-5 λεπτά ακόμα. Το κατεβάζουμε από τη φωτιά και αφήνουμε σκεπασμένο για 5 λεπτά. Κατόπιν το φιλτράρουμε και το πίνουμε. Διάβρεγμα: Αυτός ο τρόπος χρησιμοποιείται σε ρίζες και φλοιούς, αλλά και σε φυτά με υψηλή περιεκτικότητα σε βλεννώδεις ουσίες, όπως π.χ. η μολόχα. Βάζουμε το φυτό σε κρύο νερό στην κατάλληλη δοσολογία και το αφήνουμε να μουλιάσει για 8-12 ώρες. Μετά το ζεσταίνουμε και το σουρώνουμε. ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ: Σε οξείες περιπτώσεις ασθένειας πρέπει να λαμβάνονται 2-3 φλιτζάνια ροφήματος μοιρασμένα σε γουλιές καθ΄ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Ως θεραπεία(π.χ. Ανοιξιάτικη αποτοξίνωση) επίσης 2-3 φλιτζάνια ημερησίως. Το ίδιο βότανο δεν πρέπει ποτέ να λαμβάνεται καθημερινά για διάστημα μεγαλύτερο των 3 εβδομάδων, διότι υφίσταται ο κίνδυνος του εθισμού και η πιθανότητα να φέρει η θεραπεία τα αντίθετα από τα επιθυμητά αποτελέσματα. ΔΑΦΝΗ Αφέψημα: καταπολεμά ανορεξία, προβλήματα πέψης, κρυολογήματα, γρίπη και βήχα. Στην κουζίνα: λόγω των αρωματικών και χωνευτικών ιδιοτήτων της χρησιμοποιείται σε πολλές σάλτσες. Επίσης σε ψητό κρέας, ψαρόσουπα, φακές και φάβα. ΔΕΝΤΡΟΛΙΒΑΝΟ Αφέψημα: Βοηθά την κυκλοφορία του αίματος και δυναμώνει τον οργανισμό. Εξομαλύνει την καρδιακή λειτουργία, βελτιώνει τη λειτουργία του συκωτιού και της χολής, βοηθάει την πέψη. Είναι γνωστό σαν ένα από τα ελιξίρια της νεότητας. Ως υποκατάστατο καφέ για άτομα με προβλήματα στο στομάχι. ΠΡΟΣΟΧΗ: Καθότι αυξάνει την πίεση του αίματος να μην χρησιμοποιείται από υπερτασικούς. Ως προσθήκη στο μπάνιο: ξεκουράζει πνεύμα και σώμα, σε καταστάσεις εξάντλησης, πονοκέφαλο και ρευματισμούς. ΠΡΟΣΟΧΗ: Όχι το βράδυ! Στην κουζίνα: σε σούπες, ψάρι, κρέας, πουλερικά, σάλτσες, λαχανικά, μανιτάρια. ΔΥΟΣΜΟΣ Έγχυμα: ενδείκνυται σε παθήσεις του στομάχου και των εντέρων, και ως αφροδισιακό. Ως προσθήκη στο μπάνιο: ξεκουράζει πνεύμα και σώμα. Στην κουζίνα: σε σάλτσες, σαλάτες, λαχανικά,κρέας, ψάρι, ρύζι, ντολμάδες, κεφτέδες. ΕΥΚΑΛΥΠΤΟΣ Αφέψημα: για παθήσεις του αναπνευστικού, ως αντιβακτηριδιακό στο άσθμα, στη βρογχίτιδα και την αμυγδαλίτιδα,στον επίμονο πυρετό. Κάνουμε εισπνοές ή το χρησιμοποιούμε ως προσθήκη στο μπάνιο σε κρυολογήματα, άσθμα και ρευματισμούς. Γαργάρες για αντισηψία του στόματος. ΘΡΟΥΜΠΙ Έγχυμα: βοηθάει την πέψη, για σπασμούς του στομάχου, φουσκώματα του εντέρου, αιμοκαθαρτικό. Λειτουργεί διεγερτικά στη σεξουαλική αδυναμία και την πνευματική κόπωση. Στην κουζίνα: σε λαχανικά, όσπρια, πατάτες, μανιτάρια, κρέας, ψάρι, φρικασέ,σάλτσες ντομάτας. ΘΥΜΑΡΙ Έγχυμα: διεγερτικό για την πνευματική εργασία και για σε γαστρεντερικές διαταραχές, άριστο ορεκτικό, αντισηπτικό. Γαργάρες για παθήσεις του αναπνευστικού. Ως προσθήκη στο μπάνιο: επίσης για παθήσεις του αναπνευστικού και για πνευματική διαύγεια. Στην κουζίνα: σε λαχανικά, μανιτάρια, σαλάτες, κυνήγι, κρέας, ψάρι, σούπες. ΜΑΡΑΘΟ Έγχυμα: για προβλήματα του στομάχου(σπασμούς, αέρια, ανορεξία), κοιλιακούς πόνους νηπίων, αυξάνει το γάλα στις μητέρες. Για το βήχα σε περιπτώσεις άσθματος, κοκίτη, βρογχίτιδας. Ως οφθαλμικές κομπρέσες σε περιπτώσεις επιπεφυκίτιδας, πρησμένων ματιών κ.λπ. Στην κουζίνα: σε ψωμί, ψάρι, λαχανικά, σάλτσες, σαλάτες. ΜΕΝΤΑ Έγχυμα: ρυθμιστικό της λειτουργίας του στομάχου, των εντέρων και της χολής. Σε αναγούλα, εμετό, καούρες και ανορεξία. Παυσίπονη και σπασμολυτική δράση που φέρνει ισορροπία σε όλο τον οργανισμό και παραμερίζει νευρικές διαταραχές, όπως νευρική ταχυπαλμία και νευρικούς πονοκεφάλους. Στην κουζίνα: σε αρνί, λαχανικά, πατάτες, σάλτσες. ΜΟΛΟΧΑ Διάβρεγμα: ανακουφίζει φλεγμονές των βλεννογόνων, βρογχίτιδα, βήχα, φλεγμονές στομάχου/εντέρων. Ελαφριά με καθαρτική δράση. Πλούσια σε βιταμίνη C. Γαργάρες σε περιπτώσεις βραχνάδας και ενοχλήσεων από τα δόντια, για την άσχημη οσμή από το στόμα και τις φλεγμονές αμυγδαλών και βλεννογόνων. Κομπρέσες σε φλεγμονές και καλόγερους. ΡΑΔΙΚΙ Τα φύλλα χρησιμοποιούνται ως έγχυμα και η ρίζα ως διάβρεγμα. Για βελτίωση καιαναζωoγόνηση του μεταβολισμού. Αιμοκαθαρτικό και διουρητικό. Ρυθμίζει τη λειτουργία του συκωτιού και της χολής. Για προβλήματα της πέψης, ανορεξία, ρευματισμούς, διαβήτη. Τα φρέσκα φύλλα ωμά ή μαγειρεμένα αποτελούν άριστη τροφή. ΡΙΓΑΝΗ Έγχυμα: σπασμολυτικό σε κράμπες του στομάχου,για βήχα, ημικρανίες περιόδου. Δυναμώνει τα εξασθενημένα νεύρα. Στην κουζίνα: σε ψάρι, κρέας, σάλτσες, σαλάτες, όσπρια. ΡΙΓΑΝΗ ΑΓΡΙΑ Έγχυμα: σπασμολυτικό σε βήχα και διαταραχές του στομάχου, “κινητοποιεί” τα έντερα σε περιπτώσεις δυσκοιλιότητας, φουσκωμάτων. Άριστο διουρητικό. Εισπνοές: σε γρίπη,κρυολόγημα. Στην κουζίνα: σε πίτσα, κιμά, μακαρόνια, σάλτσες, σαλάτες,ψητό, ψάρι, αρνί, όσπρια(να μην χρησιμοποιείται μαζί με μαντζουράνα γιατί καλύπτει το άρωμά της). ΤΣΟΥΚΝΙΔΑ Έγχυμα: βοηθάει στον καθαρισμό και στη δημιουργία νέου αίματος. Πλούσια σε βιταμίνες και μεταλλικά στοιχεία. Βοηθάει το μεταβολισμού, δυναμωτικό σε περιπτώσεις αναιμίας και γενικότερης αδυναμίας. Βοηθάει σε δερματικές παθήσεις και παθήσεις του ουροποιητικού. Καθώς είναι διουρητική βοηθάει και στην αποβολή της ουρίας (ρευματισμοί, αρθριτικά, ποδάγρα). Αιμοστατική σε δυνατή περίοδο, αιματέμεση, αιματώματα και χρόνια ρινική αιμορραγία. Πλύση των μαλλιών με αφέψημα τσουκνίδας σταματάει την τριχόπτωση (εναλλακτικά: μασάζ στης ρίζες των μαλλιών με δυνατό αφέψημα). Στην κουζίνα: Ωμή ως σαλάτα ή μαγειρεμένα ως χόρτα ή σε σούπες και πίτες. ΦΑΣΚΟΜΗΛΟ Αφέψημα: άριστο αντιβακτηριδιακό,αντιφλεγμονώδες, αποτοξινωτικό, αποχρεμπτικό, σπασμολυτικό, ρυθμιστικό της εφίδρωσης. Για προβλήματα του στομάχου, του εντέρου, του συκωτιού και της χολής, για ουρολοιμώξεις, λοιμώξεις με πυρετό, γρίπη,κρυολόγημα, κλιμακτήριο, απογαλακτισμό. Γαργάρες: για όλες τις φλεγμονές του λαιμού και του φάρυγγα. Στην κουζίνα: σε κρέας, συκώτι, κυνήγι, ψάρι,ζυμαρικά. ΠΡΟΣΟΧΗ: ΜΕΤΡΗΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ! ΦΛΙΣΚΟΥΝΙ Έγχυμα: για παθήσεις του στομάχου και των εντέρων, βοηθάει την κυκλοφορία του αίματος, αφροδισιακό, εμμηναγωγό. Για πονόδοντο μασάμε τα φύλλα του. Στην κουζίνα: μικρή ποσότητα σε κρέας, πατάτες, σάλτσες. ΠΡΟΣΟΧΗ: ΝΑ ΜΗΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ - ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΑΠΟΒΟΛΗΣ! ΧΑΜΟΜΗΛΙ Σε εσωτερική και εξωτερική χρήση έχει αντιφλεγμονώδεις, παυσίπονες, καταπραϋντικές και σπασμολυτικές ιδιότητες. Εσωτερικά ως έγχυμα: σε σπασμούς του στομάχου, φουσκώματα, κακή πέψη, φλεγμονές,στομάχου και εντέρων, πονοκέφαλο, γρίπη, υπερένταση, αϋπνίες,προβλήματα περιόδου. Γαργάρες: φλεγμονές της στοματικής κοιλότητας και του φάρυγγα. Εξωτερικά ως αφέψημα: κομπρέσες, πλύσεις, λουτρά, ατμόλουτρα προσώπου. Για εκζέματα, ακμή, πυώδεις, δερματοπάθειες, τραυματισμούς. Τσάι του βουνού Όχι μόνο για το κρυολόγημα Ανέκαθεν το θεωρούσαν πανάκεια για τα κρυολογήματα και τις παθήσεις του αναπνευστικού. Και πραγματικά είναι από τα πιο διαδεδομένα και αγαπημένα ροφήματα στη χώρα μας. Είναι πλούσιο σε φλαβονοειδή, διτερπένια και μας προσφέρει αντιφλεγμονώδη και αντιοξειδωτική προστασία. Είναι ακόμη διουρητικό και αποτοξινωτικό. Σε αντίθεση με το κλασικό τσάι την αγαπημένη συνήθεια των Άγγλων, με το οποίο δεν έχει καμία σχέση, το τσάι του βουνού δεν έχει διεγερτική δράση, οπότε μπορούμε να το καταναλώσουμε και το βράδυ. Αφέψημα: Μαζί με ξυλαράκια κανέλας και μέλι είναι ιδανικό μαλακτικό και αντισηπτικό και βοηθά στην ανακούφιση από το βήχα. Μελισσόχορτο (Lemon Balm) Ελιξίριο νιότης Στη χώρα μας είναι γνωστό ως μελισσοβότανο και σύμφωνα με τη βιβλιογραφία αποτελούσε το βότανο «γιατρό» για τους αρχαίους Έλληνες και τους Ρωμαίους. Το Μεσαίωνα, μάλιστα, ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές ως ελιξίριο νεότητας. Περιέχει πτητικά έλαια, πολυφαινόλες και φλαβονοειδή. Ανακουφίζει από την υπερένταση της καθημερινότητας και βοηθά σημαντικά στις διαταραχές του ύπνου και ιδιαίτερα στην αϋπνία. Επιπλέον, διαθέτει και αντιικές, αντιβακτηριδιακές και σπασμολυτικές ιδιότητες. Έγχυμα: Ρίχνετε ένα κουταλάκι σε ένα φλιτζάνι βραστό νερό. Σκεπάζετε και αφήνετε για πέντε λεπτά. Στραγγίζετε και πίνετε 1 έως 2 φλιτζάνια την ημέρα. Βάμμα: Πίνετε 1-2 ml σε λίγο νερό, δυο έως τρεις φορές την ημέρα. Κρέμα: Αναζητήστε στο φαρμακείο κρέμα με αιθέριο έλαιο μέλισσας. Μπορεί να σας απαλλάξει από ερεθισμούς, ενώ εξαιρετική είναι η δράση της σε περιπτώσεις έρπητα ζωστήρα. Τίλιο (Tilia cordata) Φυσικό μυοχαλαρωτικό Υπάρχει άφθονο σε όλα τα δάση και θα το αναγνωρίσετε από τα φύλλα του, που έχουν σχήμα καρδιάς. Τα άνθη του θεωρούνται πραγματικό «φάρμακο», καθώς περιέχουν φλαβονικά γλυκοσίδια και άλλες ουσίες που ωφελούν τον οργανισμό. Στην ουσία πρόκειται για ένα φυσικό μυοχαλαρωτικό. Έγχυμα: Σε ένα φλιτζάνι βραστό νερό προσθέτετε 1 κουταλάκι άνθη. Αφήνετε για πέντε λεπτά. Στραγγίζετε και πίνετε 1 έως 2 φλιτζάνια την ημέρα. Αφέψημα: Σε ένα φλιτζάνι νερό βράζετε φρέσκο ξύλο τίλιου για πέντε λεπτά. Πίνετε 1 έως 2 φλιτζάνια την ημέρα. Δίκταμο ή έρωντας Ιδανικό αντιμικροβιακό Ένα φυτό-θαύμα που φύεται μόνο στην Κρήτη. Οι φαρμακευτικές και κυρίως οι επουλωτικές ιδιότητές του είναι γνωστές από την αρχαιότητα. Χρησιμοποιείται ως φάρμακο κυρίως με τη μορφή του αφεψήματος. Τα κύρια συστατικά του αιθέριου ελαίου του δίκταμου είναι τρεις ουσίες καρβακρόλη, θυμόλη και πουλεγκιόνη οι οποίες προσδίδουν στο φυτό τις εξαιρετικές αντισηπτικές και αντισπασμωδικές του ιδιότητες. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα, ύστερα από πειράματα που έγιναν σε στελέχη του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού, επιβεβαιώθηκε η δράση του και κατά του έλκους του στομάχου. Αφέψημα: Βράζετε το βότανο σε ένα φλιτζάνι νερό, σουρώνετε και πίνετε. Πηγή: http://www.abouthealth.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=305:ta-botana-tis-ellinikis-fisis-kai-oi-therapeytikes-tous-idiotites&catid=23:general-news Πηγή: http://www.womenonly.gr/article.asp?catid=13333&subid=2&pubid=762298 Σύγχρονα φάρμακα από φυσικές πρώτες ύλες Posted: 03 Feb 2013 06:48 AM PST Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας Μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοποιών Φάρμακα από φυσικές πρώτες ύλες στην αντιμετώπιση της νόσου του Alzheimer Σύμφωνα με την παγκόσμια οργάνωση υγείας, περίπου 35 εκατομμύρια άτομα πρόκειται να πάσχουν από τη νόσο που περιγράφτηκε από τον Alzheimer(φωτ.) ως το 2010. Με τα σημερινά στοιχεία, οι άνθρωποι που εμφανίζουν μόνιμη απώλεια της μνήμης τους λόγω της νόσου αποτελούν το 1.4% του υποσυνόλου του πληθυσμού που έχει ηλικία μεταξύ 65-69. Το αντίστοιχο όμως ποσοστό στις ηλικίες 85-89 ανέρχεται σε 21.6%. Στο παρελθόν η νόσος αντιμετωπιζόταν με χολινεργικούς αγωνιστές όπως η DMAE, και με φυσικές ουσίες (cholinergic precursors) όπως η χολίνη και η CDP-χολίνη. Τα τελευταία χρόνια όμως έχουν έρθει στο προσκήνιο αναστολείς της χολινεστεράσης, που σαν αποτέλεσμα της δράσης τους ενισχύουν τον χολινεργικό τόνο. Αυτήν την φαρμακολογική πληροφορία μας την δίδαξε ο Όμηρος στην Οδύσσεια. Καθώς συνεχιζόταν η περιπλάνηση του Οδυσσέα, έφτασε στο νησί της Κίρκης. Εκεί, η Κίρκη έδωσε στους άνδρες του Οδυσσέα ένα δηλητήριο που τους έκανε να ξεχάσουν ότι ο τελικός τους προορισμός ήταν η Ιθάκη. Τότε ο Οδυσσέας, έφτιαξε ένα αντίδοτο από ένα φυτό της περιοχής, και το έδωσε στους άντρες του να πιουν. Μόλις το αντίδοτο έκανε τη δράση του οι άνδρες ξανάρχισαν να θυμούνται κι έτσι δραπέτευσαν από το νησί της Κίρκης. Το 1983 οι Πλαιτάκης & Duvoisin, δημοσίευσαν ένα άρθρο στο Journal of clinical neuropharmacology σύμφωνα με το οποίο το δηλητήριο που έδωσε η Κίρκη στους συντρόφους του Οδυσσέα ήταν Datura stramonium διότι η ατροπίνη που περιέχει μπορεί να προκαλέσει αμνησία και παραισθήσεις. Η Datura stramonium είναι φυτό που αφθονεί στη Μεσογειακή λεκάνη. Σύμφωνα με την ίδια μελέτη, το φυτό επάνω στο οποίο βασίστηκε το αντίδοτο του Οδυσσέα στους συντρόφους του πρέπει να ήταν το Galanthus nivalis. Στο φυτό αυτό ανακαλύφθηκε μια ουσία που προκαλεί αναστολή της χολινεστεράσης και ονομάστηκε γαλανταμίνη. Το συγκεκριμένο εύρημα των δυο ερευνητών ήταν εξαιρετικά σημαντικό όχι μόνο από τη σκοπιά του Εθνοφαρμακολόγου αλλά και από τη σκοπιά του απλού ιστορικού: Στον ομηρικό κόσμο της Ιλιάδας, η έννοια του φαρμάκου ως αγαθού εχει σχεδόν αμελητέα σημασία, διότι οι ήρωες της Ιλιάδας, τραυματίζονται αλλά είτε πεθαίνουν, είτε επανέρχονται δριμύτεροι, και πάντως δεν αρρωσταίνουν ποτέ. Αντίθετα στην οδύσσεια η χρήση του φαρμάκου που, αν και χρησιμοποιούμενο στην προκειμένη περίπτωση ως αντίδοτο, βοηθάει τη μνήμη, αποδεικνύει το φόβο που είχαν οι αρχαίοι Έλληνες τόσο για τα γηρατειά όσο και για τις παθήσεις που τα συνοδεύουν. Η ενίσχυση της μνήμης έκανε τον Οδυσσέα και τους συντρόφους του να ξαναθυμηθούν το σκοπό τους που ήταν η επιστροφή στην Ιθάκη. Η δρόγη καταγράφεται από τον Διοσκουρίδη στο περί ύλης Ιατρικής ως τονωτικό και διεγερτικό της μνήμης. Η καταγραφή αυτή δεν πέρασε στους μεταγενέστερους συγγραφείς της αρχαιότητας και του Μεσαίωνα.. Το 1950 ο Βούλγαρος Εθνοφαρμακολόγος Paskov κατέγραψε τη συνήθεια του πληθυσμού μερικών χωριών στη χρήση της δρόγης με στόχο την ανακούφιση του νευρόπονου. Οι χωρικοί έτριβαν τα φύλα του φυτού στις πάσχουσες περιοχές. Η περαιτέρω φαρμακογνωστική μελέτη που επακολούθησε οδήγησε στην απομόνωση του αλκαλοειδούς γαλανταμίνη. Η φαρμακολογική έρευνα έδειξε ότι η γαλανταμίνη αναστέλλει την ακετυλοχολινεστεράση, το ένζυμο δηλαδή που προκαλεί τη διάσπαση του νευρομεταβιβαστή ακετυλοχολίνη. Η ακετυλοχολίνη παίζει σημαντικό ρόλο τόσο στην μυϊκή σύσπαση όσο και στη διατήρηση του μυϊκού τόνου. Έτσι, η γαλανταμίνη χρησιμοποιήθηκε επιτυχώς στην αντιμετώπιση της νευρίτιδας και της νευραλγίας καθώς και στην οφθαλμολογία και γαστρεντερολογία. Χρησιμοποιήθηκε επίσης και στην αντιμετώπιση της παράλυσης λόγω προσβολής από πολιομυελίτιδα. Το 1980 διαπιστώθηκε ότι το φάρμακο είναι σε θέση να διαπερνά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, γεγονός που επέσυρε την προσοχή των ερευνητών της βελγικής φαρμακευτικής εταιρείας Jansen. To γεγονός της δράσης του φαρμάκου στο ΚΝΣ δημιούργησε το ερώτημα της πιθανής χρήσης του στη νόσο του Alzheimer. Τα αποτελέσματα ήταν τόσο ενθαρρυντικά που αποφασίστηκε η μαζική παραγωγή του φαρμάκου. Έτσι, το 2001 η γαλανταμίνη πήρε έγκριση από τον FDA για τη νόσο του Alzheimer και είναι το (Revinyl)Η ανάγκη για παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων οδήγησε σε συστηματική έρευνα τόσο για την ολική χημική του σύνθεση, όσο και για την ανεύρεση άλλων φυσικών πηγών πλούσιων σε γαλανταμίνη). Τελικά ο βολβός του Νάρκισσου (Narcissus pseudonarcissus, daffodil) βρέθηκε τόσο πλούσιος σε γαλανταμίνη που χρησιμοποιείται σε καλλιέργειες στο Βέλγιο για την εξαγωγή του φαρμάκου που προερχόμενο από τη φύση καλείται να αντιμετωπίσει μια φυσική νόσο. Σύγχρονα Φάρμακα από φυσικές πρώτες ύλες στην αντιμετώπιση της νόσου τού Parkinson Η νόσος του Parkinson αποτελεί μια από τις πιο συχνές νευροεκφυλιστικές παθήσεις. Περίπου ένας στους εκατό ανθρώπους με ηλικία άνω των 60 υποφέρει από τη νόσο αυτή. Η νόσος αυτή πήρε το όνομα του ανθρώπου που πρώτος την περιέγραψε το 1817, και εκδηλώνεται κυρίως με τρόμο, δυσκαμψία, και βραδυκινησία. Η νόσος προκαλείται από καταστροφή των πυρήνων του εγκεφαλικού στελέχους που περιέχουν νευρομελανίνη, με απώλεια των νευροδαβιβαστικών ουσιών δηλαδή της ντοπαμίνης και της νοραδρεναλίνης. Η νόσος του Parkinson ανήκει στις νόσους των μιτοχονδρίων, και στην παθογέννεση της συμβάλουν γενετικοί, και περιβαλλοντολογικοί παράγοντες (πχ κατανάλωση νερού από πηγάδια, χρήση του εντομοκτόνου ροτενόνη κλπ). Η πρώτη απόπειρα για την αντιμετώπιση της νόσου του Parkinson έγινε με τη χρήση παραγώγων της Ατροπίνης (αντιχολινεργικών). Σε αυτό συνέβαλε τόσο η απευθείας παρατήρηση, οσο και το γεγονός ότι η χορήγηση φυσοστιγμίνης στους ασθενείς αυτούς χειροτέρευε την κλινική τους εικόνα. Έτσι, η φυσοστιγμίνη δίδαξε ότι στη νόσο του Parkinson υπερισχύει η δράση της ακετυλχολίνης γι αυτό και φάρμακα που την ανταγωνίζονται όπως η ατροπίνη βελτιώνουν την κλινική εικόνα του ασθενή, ενώ φάρμακα που την μιμούνται όπως η φυσοστιγμίνη χειροτερεύουν την κλινική του εικόνα Ωστόσο η βελτίωση που έδιναν τα παράγωγα της ατροπίνης δεν μπορούσε να εξηγήσει από μόνη της τον παθοφυσιολογικό μηχανισμό της νόσου. Μεταγενέστερες έρευνες έδειξαν ότι στην νόσο του Parkinson υπάρχει απώλεια του νευρομεταβιβαστή Ντοπαμίνη. Οι ερευνητές χορήγησαν αρχικά Ντοπαμίνη στους παρκινσονικούς, χωρίς όμως αποτέλεσμα γιατί η ντοπαμίνη δεν μπορούσε να διαπεράσει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Οι έρευνες προσωρινά σταμάτησαν. Το 1961 όμως ο φαρμακολόγος Birkmayer χορήγησε εκχύλισμα του φυτού mucuna pruniens,οικ. Favacae σε παρκινσονικούς ασθενείς, βασισμένος σε μελέτη δυο Εθνοφαρμακολόγων σε ορεινούς απομονωμένους πληθυσμούς της Βραζιλίας, όπου το φυτό είναι γνωστό με το όνομα Nescafé! Στους πληθυσμούς αυτούς το φυτό χρησιμοποιείται ως αφροδισιακό για τους ηλικιωμένους αλλά οι εθνοφαρμακολόγοι παρατήρησαν ότι η αφροδισιακή του δράση είναι ιδιαίτερα εμφανής μόνο σε ασθενείς με νόσο του Parkinson. Χημική ανάλυση του φυτού έδειξε ότι αποτελείται σε ποσοστό 7-10% από το αμινοξύ L-DOPA. Στο μεταξύ, οι σχετικές έρευνες είχαν αποδείξει ότι η L-DOPA είναι το αμινοξύ – πρόδρομος της Ντοπαμίνης στον εγκέφαλο. Τα πρώτα πειράματα με L-Dopa ήταν αποθαρρυντικά. Το φάρμακο προκαλούσε πτώση της πίεσης σε υγιείς ασθενείς, , και φαινόταν να μεταβολίζεται πριν περάσει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Ένας Έλληνας νευρολόγος όμως, Ο Καθ/τής Κοτζιας (η πλατεία Κοτζιά είναι προς τιμήν του πατέρα του) πειραματίστηκε με υψηλότερες δόσεις και απέδειξε ότι ένα η δόση της L-Dopa αυξηθεί προοδευτικά, τότε το φάρμακο μπορεί να γίνει αποτελεσματικό και καλά ανεκτό από τους ασθενείς. Έτσι, η L-Dopa άρχισε να παράγεται μαζικά. Η παραγωγή στην αρχή βασιζόταν στην εκχύλιση του φυτού διότι το κόστος διαχωρισμού των δυο ισομερών ήταν υψηλότατο. Με την πρόοδο όμως των τεχνικών, η LDopa παράγεται σήμερα συνθετικά. H L-Dopa είναι το βασικό φάρμακο για την αγωγή της νόσου του πάρκινσον. Το γεγονός όμως ότι η αποτελεσματικότητα του φαρμάκου ελαττώνεται στην πορεία του χρόνου, οδήγησαν στην ανάπτυξη φαρμάκων όπως η πραμιπεξόλη που σκοπό έχουν να καθυστερήσουν οσο περισσότερο γίνεται την έναρξη και την μεγιστοποίηση της δόσης της LDopa. Στο μεταξύ το θαυματουργό αμινοξύ βρέθηκε ότι υπάρχει και στη φάβα. Οι Βασιλόπουλος και Σπέγγος απέδειξαν ότι η κατανάλωση 250 γραμμαρίων μαγειρεμένης φάβας προκαλεί την ίδια κλινική εικόνα που προκαλεί και η λήψη 125mg L-Dopa/12.5 mg carvidopa. Ευαγγέλου Μαριάννα βιοχημικός Μsσυνέχεια εδώ: http://www.iama.gr/ethno/files/naturale_material_medicines.pdf fytro.wordpress.com Γιατροσόφια Ηπείρου. Από τα αρχαία χρόνια ο άνθρωπος σε κάθε γωνιά του πλανήτη αναζήτησε βοήθεια στο φυτικό βασίλειο για την ανακούφιση των πόνων και των ασθενειών του. Τα βότανα αναγνωρίστηκαν και χρησιμοποιήθηκαν από όλους τους λαούς σαν φυτά με θεραπευτικές - φαρμακευτικές ιδιότητες αλλά και με μαγικές, σε κάποιες περιπτώσεις. Συγγραφείς και γιατροί από την αρχαιότητα ακόμα έγραψαν συγγράμματα γι’ αυτά, βασισμένοι στις παρατηρήσεις και τη λαϊκή παράδοση του καιρού τους. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας η χρήση των βοτάνων ήταν πολύ διαδεδομένη στη χώρα μας, σύμφωνα με διάφορες οικογενειακές παραδόσεις ή τις οδηγίες του πρακτικού γιατρού, της γριάς γιάτρισσας ή των γιατροσοφίων. Από τις αρχές του 20ου αι. άρχισε να εγκαταλείπεται η βοτανοθεραπεία και τη θέση της πήραν τα χημικά παρασκευάσματα. Καθώς αυξάνονταν τα χημικά φάρμακα, αυξάνονταν όμως και οι αρρώστιες και η έλλειψη εμπιστοσύνης των ανθρώπων σ’ αυτά. Έτσι η ανάγκη επιστροφής στη φύση έγινε σιγά σιγά μεγαλύτερη και στην εποχή μας έχει πια πολλούς οπαδούς. Σήμερα όχι μόνο πλέον δεν αμφισβητείται η πατροπαράδοτη πείρα, αλλά καταφεύγουμε συχνά στα βότανα και τις θεραπευτικές ιδιότητές τους, για να γλιτώσουμε από τις παρενέργειες των φαρμάκων. Γίνεται πια επιτακτική η ανάγκη να σωθεί η παράδοση και να μπει δυναμικά στην καθημερινή μας ζωή. Στα πλαίσια αυτής της σκέψης είναι αξιόλογη και απαραίτητη η προσπάθειά μας να διαφυλάξουμε την πατροπαράδοτη γνώση με την οποία γαλουχήθηκαν γενιές και γενιές ανθρώπων. Για το λόγο αυτό καλούμε όλους όσους έχουν γνώσεις και πείρα στο να χρησιμοποιούν παραδοσιακά γιατροσόφια, να τα μοιραστούν μαζί μας. Κάνουμε μια αρχή, παραθέτοντας συνταγές που έχουμε καταγράψει από την περιοχή της Ηπείρου, για προβλήματα του αναπνευστικού συστήματος. για αναπνευστικό σύστημα ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ 1. Αμυγδαλίτιδα - Γαργάρες με χλιαρό αλατόνερο, λεμόνι ή ρακί ή σόδα φαγητού. (Φούρκα) - Ζεστό κατάπλασμα στον λαιμό από βρασμένες αγγινάρες.(Ελαφότοπος) 2. Άσθμα - Αφέψημα γλυκόριζας 3. Βήχας - Βρασμένη ρίγανη απαλύνει το βήχα. (Ιωάννινα) - Παίρνουμε παλιά κεραμίδια, τα ζεσταίνουμε καλά , τα τυλίγουμε με ζεστά πανιά (μάλλινα) και τα τοποθετούμε στο στήθος, όταν έχουμε βήχα, βρογχίτιδα, πνευμονία. Το ίδιο γίνεται και με ζεστά πίτουρα. (Ιωάννινα) - Λεμόνι και μέλι καταπραΰνει το βήχα. (Ιωάννινα) - Αφέψημα με λουλούδια από μολόχα, ία και ξύλο κανέλας. (Καλαρρύτες) - Βράζουμε ένα ολόκληρο λεμόνι μέσα σε λίγο νερό σε σιγανή φωτιά για 10 λεπτά. Στη συνέχεια το κόβουμε, το στίβουμε και βάζουμε σε ένα ποτήρι το χυμό του. Προσθέτουμε ένα φλυτζάνι μέλι και το πίνουμε 2-3 φορές την ημέρα (Άρτα) - Ανακατεύουμε μια κουταλιά σούπας τριμμένη ρίγανη σε ένα φλιτζάνι μέλι και το τρώμε. (Ιωάννινα) - Σαλέπι (Δίλοφος) - Πίνουμε ζεστό τσάι του βουνού, τίλιο, φασκόμηλο, θυμάρι, μέντα ή δυόσμο. (Φούρκα ) - Ο χυμός του μαρουλιού, όταν πίνεται σε μικρές δόσεις, ρίχνει τα φλέματα (Ελαφότοπος) - Πίνουμε αφέψημα από φύλλα και κοτσάνια τσουκνίδας. (Ελαφότοπος) 4. Βραχνάδα - Γαργάρες με φασκόμηλο. Ρίχνουμε 10 γρ. φύλλα φασκόμηλου σε ¼ λίτρου βραστό νερό. Αφήνουμε 10 λεπτά. Σουρώνουμε, ρίχνουμε μερικές σταγόνες ξίδι και κάνουμε γαργάρες 2 φορές τη μέρα. (Ιωάννινα) 5. Βρογχίτιδα - Χυμός μαρουλιού που πίνεται σιγά σιγά είναι αποχρεμπτικός. (Ελαφότοπος) 6. Γρίπη - Βρασμένο φασκόμηλο (Καλαρύτες, Ιωάννινα) - Για να μη μας πιάσει γρίππη, βράζουμε και πίνουμε συχνά καρπούς αγριοτριανταφυλλιάς. Έχουν άφθονη βιταμίνη C. (Δίλοφος) - Η λεμονάδα κάνει καλό στη γρίπη. (Ελαφότοπος) 7. Κακοσμία αναπνοής - Μασάμε ρίζες γλυκόριζας. Έχει επίσης αντισηπτική και χωνευτική δράση. (Κόνιτσα) 8. Κρυολόγημα - Ρίχνουμε κοφτές (αιματηρές) βεντούζες. (Φούρκα) - Εντριβή ή κομπρέσα με ρακί ή οινόπνευμα ή χαμομηλόλαδο. Αυτό το φτιάχνουν στο τηγάνι με καυτό λάδι και άνθη χαμομηλιού. (Ελαφότοπος) - Πίνουμε το ζουμί από βρασμένα ξερά σύκα. (Ελαφότοπος ) - Ένα ποτήρι ζεστή λεμονάδα με λίγο κονιάκ και πολλή ζάχαρη (Ελαφότ.) - Ζεστό μαύρο κρασί με μπόλικη ζάχαρη.(Παρακάλαμος) - Πίνουμε πόντσι, δηλαδή βρασμένο ρακί με 2 κουταλιές ζάχαρη. (Παρακ.) 9. Λόξυγκας - Μασάμε μια φέτα λεμόνι ή πίνουμε μια κουταλιά χυμό λεμονιού. (Άρτα) 10. Παιδικό κρυολόγημα - Ρίχνουμε σε 1 λ. βραστό νερό 25 γρ. ξερά φύλλα ευκάλυπτου και αφήνουμε για 15 λεπτά. Στραγγίζουμε, προσθέτουμε μια κουταλιά μέλι και δίνουμε στο παιδί από ένα φλιτζάνι πρωί – βράδυ. (Πρέβεζα) 11. Πονόλαιμος - Πίνουμε το ζουμί από βρασμένα κράνα. (Μέτσοβο) - Αναμιγνύουμε 100 γραμ. μέλι με 20 γραμ. ρίζες γλυκόριζας σε σκόνη, πλάθουμε καλά και φτιάχνουμε καραμέλες που πιπιλάμε σ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. (Άρτα) - Αφήνουμε για μια ώρα σε μισό ποτήρι νερό μια κουταλιά φύλλα μολόχας πολτοποιημένα. Στη συνέχεια τα βράζουμε, στραγγίζουμε και κάνουμε γαργάρες με το αφέψημα 2-3 φορές την ημέρα. - Αφήνουμε για 2 ώρες περίπου 40 γραμ. θυμάρι σ’ ένα λίτρο καυτό νερό. Στραγγίζουμε και βάζουμε το περιεχόμενο σ’ ένα γυάλινο μπουκάλι. Πίνουμε το αφέψημα στη διάρκεια της μέρας. (Κόνιτσα) - Βράζουμε σε μια κατσαρόλα κόκκινο κρασί μαζί με 3 κουταλιές ζάχαρη, κανέλα, 3 ματάκια γαρίφαλο και 10 γραμ. φύλλα ευκάλυπτου. Προσθέτουμε το χυμό από μισό πορτοκάλι και το ξύσμα λεμονιού και τ’ αφήνουμε για λίγα λεπτά. Στραγγίζουμε και πίνουμε ένα φλιτζάνι κάθε απόγευμα. (Πρέβεζα) - Βάζουμε στο λαιμό κομπρέσα με οινόπνευμα και κοκκινοπίπερο. (Ζ.) - Γαργάρες με αφέψημα από ξερά κρεμμύδια ή σύκα ή χυμό πράσου. 12. Πόνος στο αυτί - Βράζουμε αρκετή ώρα τη λεπτή, ξυλώδη μεμβράνη που έχουν τα καρύδια. Ρίχνουμε λίγες σταγόνες στο αυτί που πονά. (Β. Ήπειρο) - Βάζουμε στο αυτί λάδι από το καντήλι όχι γιατί είναι αγιασμένο, αλλά γιατί έχει την κατάλληλη θερμοκρασία. (Ιωάννινα) - Πολτοποιούμε λίγο σκόρδο και το καίμε με λίγο λάδι. Γίνεται σαν αλοιφή που, όταν κρυώσει, βάζουμε στο αυτί. (Ιωάννινα, Γοργόμυλος Πρέβεζας) - Λίγες σταγόνες χυμό από στουμπισμένο κρεμμύδι ή πράσο. (Ελαφότοπος) - Κατάπλασμα από πολτό μαϊντανού, δουλεμένου με λάδι. - Σταγόνες χυμό από μελισσοβότανο. 13. Πυρετός - Έκχυμα από τσάι του βουνού ή μελισσοβότανο ή άνθη πανσέ. (Ελαφ.) - Πίνουμε χυμό μαϊντανού 2-3 κουταλιές την ημέρα. (Ελαφότοπος) - Ανακουφίζει κομπρέσα στο μέτωπο με ξύδι. (Παρακάλαμος) 14. Ρινορραγία - Θα σταματήσει γρηγορότερα, αν τοποθετήσουμε στο ρουθούνι ένα βαμβάκι βουτηγμένο σε χυμό λεμονιού (Άρτα) 15. Συνάχι - Βράζουμε φύλλα ευκάλυπτου. Σκεπάζουμε το κεφάλι με μια πετσέτα και εισπνέουμε τους υδρατμούς πάνω από το κατσαρολάκι. Ξεβουλώνει η μύτη. (Ιωάννινα, Καλαρρύτες, Μ.Γότιστα, Παρακάλαμος) - Ρουφάμε ρακί με τη μύτη. (Φούρκα) - Πλύσεις στα ρουθούνια με χλιαρό αλατόνερο. (Ελαφότοπος) για μυοσκελετικό και νευρικό σύστημα MΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΑ 1. Διάστρεμμα - Tρίβουμε λίγο πράσινο σαπούνι, ρίχνουμε λίγο ούζο, λίγη ρίγανη και ένα ασπράδι αυγού. Τα ανακατεύουμε όλα και γίνονται κρέμα. Τη βάζουμε σε χαρτοσακούλα και την κολλάμε στο στραμπουλιγμένο μέρος, ώστε να συγκρατιέται εκεί. (Πρέβεζα). - Κομπρέσα με βάλσαμο (Ζαγόρι) - Κατάπλασμα με φρέσκα φύλλα μαϊντανού (Ζαγόρι) - Κατάπλασμα με πλεξούδα σκόρδου βρασμένη σε ξύδι. (Ελαφότοπος) 2. Κράμπα - Τοποθετούμε πάνω στον τραβηγμένο μυ ένα βαμβάκι βουτηγμένο σε αφέψημα φασκόμηλου. (Ζαγόρι) 3. Μυϊκοί πόνοι - Για πιάσιμο από κρύωμα: ζεσταίνουμε λάδι και ρίχνουμε μέσα κερί μέλισσας. Με αυτήν την αλοιφή τρίβουμε. (Γοργόμυλος Πρέβεζας) 4. Πόνοι στην πλάτη - Στο ντους αφήνουμε να τρέξει στην πλάτη μας μέτρια ζεστό νερό και κάνουμε μασάζ με σφουγγαράκι και αμυγδαλέλαιο. (Ιωάννινα) - Διατηρούμε για 3-4 μέρες 20 γραμ. άνθη καλέντουλας σε ένα λίτρο ξίδι από κρασί. Στραγγίζουμε και διατηρούμε σε γυάλινο μπουκάλι. Το χρησιμοποιούμε για να κάνουμε απαλό μασάζ. (Ιωάννινα) 5. Πόνοι στη μέση - Ζεσταίνουμε παλιά κεραμίδια, τα τυλίγουμε σε πετσέτα και τα ακουμπάμε στη μέση για όσο αντέχουμε. (Ιωάννινα) 6. Πρησμένα πόδια - Αν τα πόδια είναι πρησμένα από κούραση, κάνουμε ένα ποδόλουτρο με ζεστό νερό και έλαιο δεντρολίβανου. (Ιωάννινα) ΝΕΥΡΙΚΑ ΚΑΙ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΓΧΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ 1. Άγχος - Σε περιόδους έντονου στρες μπορούμε να πίνουμε 2 φλιτζάνια βαλεριάνας ή μελισσόχορτου. (Άρτα) 2. Αϋπνία - Αφέψημα τίλιου ή χαμομηλιού με μια κουταλιά μέλι. (Δίλοφος ) - Αναμιγνύουμε ένα λίτρο λευκό κρασί με 30 γρ. μελισσόχορτο. Τα αφήνουμε για δυο βδομάδες σε μπουκάλι σε θερμοκρασία περιβάλλοντος. Στραγγίζουμε και πίνουμε δυο ποτηράκια. (Ζίτσα) - Βάζουμε 8 κουταλιές του τσαγιού ρίζες βαλεριάνας σε μια κατσαρόλα, σκεπάζουμε με ένα λίτρο νερό και τη σκεπάζουμε με το καπάκι για 10-12 ώρες ανακατεύοντας κατά διαστήματα. Στραγγίζουμε και αφήνουμε το περιεχόμενο να πάρει μια βράση. Στραγγίζουμε εκ νέου και πίνουμε δυο φλιτζάνια από το αφέψημα αυτό καθημερινά, πριν τον ύπνο. (Κόνιτσα) - Μπορούμε να φάμε ένα μήλο μετά το βραδινό. (Φούρκα) - Αφέψημα με πέταλα αγριοτριαντάφυλλου ή παπαρούνας. (Φούρκα) 3. Ημικρανία - Αφέψημα ή κομπρέσα με μέντα, χαμομήλι ή λεβάντα. 4. Κόπωση - Κατάλληλα βότανα για την αντιμετώπιση της κόπωσης είναι το μελισσόχορτο και το δεντρολίβανο. (Ζαγόρι) - Ρίχνουμε 3 κουταλιές ψιλοκομμένα φύλλα μελισσόχορτου σε ¼ λίτρου και τ’ αφήνουμε να βράσουν για 10 λεπτά. Στραγγίζουμε και προσθέτουμε μια κουταλιά μέλι. Πίνουμε ένα φλιτζάνι από το αφέψημα αυτό καθημερινά για 6 τουλάχιστον εβδομάδες.(Ζαγόρι) - 1 ή μισό κρεμμύδι ωμό ή βρασμένο την ημέρα τονώνει οργανισμό. (Ζαγ.) - Πίνουμε το ζουμί από βρασμένο μαϊντανό. Τονώνει τον οργανισμό. (Ζαγ.) 5. Πονόδοντος - Πλύσεις και κομπρέσες με λεβάντα και χαμομήλι. - Πλύσεις με αφέψημα φασκομηλιάς 3-4 φορές την ημέρα. - Αφήνουμε ρακί πολλή ώρα στο μέρος του πόνου. (Φούρκα) - Αν το δόντι είναι κούφιο, βάζουμε καπνό από τσιγάρο ή αλάτι ή ασπιρίνη. (Φούρκα) - Σ’ ένα φλιτζάνι νερό ρίχνουμε 5-10 σταγόνες ριγανόλαδο και κάνουμε πλύσεις. Είναι καλό παυσίπονο. (Ελαφότοπος) 6. Πονοκέφαλος - Τοπικές εντριβές με βάλσαμο. (Ζαγόρι) - Πίνουμε καφέ χωρίς ζάχαρη και μέσα ρίχνουμε χυμό 1 λεμονιού. (Ζαγόρι) - Βράζουμε κουκούτσια κυδωνιού και πίνουμε. (Ζαγόρι ) - Τοπικές εντριβές με χυμό μαϊντανού. (Ζαγόρι ) - Βάζουμε στο μέτωπο επιθέματα από φρέσκα φύλλα λάχανου. (Ζαγόρι ) για δερματικά προβλήματα Η φύση μας δίνει απλόχερα τη βοήθειά της, για να αντιμετωπίσουμε τα τόσο συνηθισμένα προβλήματα και τις ενοχλήσεις του δέρματος. Αρκεί να την "ακούσουμε" και να την εμπιστευτούμε... Οι πρόγονοί μας το έκαναν. Γιατί όχι κι εμείς;... ΔΕΡΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ 1. Αιμορραγία - Από κόψιμο ή χτύπημα: τη σταματάμε με τριμμένο καπνό ή τυρί. - Κατάπλασμα με βάλσαμο. (Παρακάλαμος) 2. Απόστημα - Βάζουμε πάνω βρασμένη μολόχα. (Ιωάννινα, Ζαγόρι) 3. Άφθες - Πλύσεις με ζουμί από 2 καρότα, που βράζουμε για 5-10 λεπτά. (Ιωάννινα) 4. Βλεφαρίτιδα, πόνοι στα μάτια - Ρίχνουμε κάθε βράδυ στα μάτια από 3-4 σταγόνες λεμόνι. Όταν σταματήσει το τσούξιμο, ξεπλένουμε με άφθονο νερό. (Ιωάννινα) - Κομπρέσα με χυμό μαϊντανού παίρνει τη φλόγωση. (Ελαφότοπος) - Πλύσεις στα μάτια με χαμομήλι. (Παρακάλαμος) - Κατάπλασμα με φρέσκα φύλλα λάχανου. (Ελαφότοπος) 5. Δάγκωμα από σκυλί - Δένουμε στην πληγή ζεστό μισό φασόλι σχισμένο στη μέση, ή βρασμένο καπνό σε ρακί ή νόμισμα ασημένιο. (Φούρκα) 6. Έγκαυμα - Κερί μέλισσας, στάχτη από καμένο λευκό σεντόνι, χαρτί από τσιγάρο, κονιάκ. Λιώνουμε σε κατσαρολάκι το κερί και ρίχνουμε μέσα τη στάχτη. Ανακατεύουμε και ρίχνουμε λίγο κονιάκ. Ανακατεύουμε πάλι μέχρι να γίνει πολτός. Όπως είναι το τοποθετούμε πάνω στο κάψιμο και τραβάει τα υγρά, με αποτέλεσμα να γίνουμε καλά. (Μ. Γότιστα) - Τοποθετούμε πάνω στο σημείο που καήκαμε μια φέτα πατάτα. (Γιάννενα) - Σ’ ένα παλιό τηγάνι που έχουμε βάλει να κάψει ρίχνουμε μέσα τους κρόκους από 5 αυγά, χωρίς να τους χτυπήσουμε. Τους γυρίζουμε ανάποδα, μέχρι να σχηματιστεί μια μάζα καμένου υλικού, σαν κάρβουνο. Αυτήν τη μάζα την πετάμε και κρατάμε το μαύρο λάδι που μένει στο τηγάνι, περίπου ένα φλιτζάνι του καφέ. Όταν κρυώσει, το χρησιμοποιούμε στα καψίματα. (Παρακάλαμος) - Χτυπάμε ασπράδι ενός αυγού και επαλείφουμε. Ανακουφίζει. (Δίλοφος) - Πολτός από κολοκύθια σαν κατάπλασμα δροσίζει. (Ελαφότοπος) - Φρέσκα φύλλα μαρουλιού σαν επίθεμα επουλώνουν την πληγή. (Ζαγόρι) - Πολτοποιούμε φύλλα μολόχας, τα δουλεύουμε με λάδι και αλείφουμε. - Κομπρέσες με κρύο νερό. - Σε 3-4 κουταλιές οινόπνευμα, διαλύουμε λίγο σαπούνι. Βουτάμε καθαρό πανί στο μίγμα και επαλείφουμε 3-4 φορές το κάψιμο. Καταπραΰνει. (Ελαφ.) 7. Έκζεμα - Βράζουμε λαπά από λουκούμι ή σταφίδα. (Φούρκα) - Βράζουμε τα πράσινα φλούδια από τα φρέσκα καρύδια. Με το ζουμί κάνουμε πλύσεις και σταματάει η φαγούρα. (Ζαγόρι) - Αλείφουμε με χυμό από στουμπισμένο σκόρδο. Υποχωρεί. (Ζαγόρι). - Πολτοποιούμε θειάφι μαζί με μέλι και απ’ αυτό τρώμε μια κουταλιά του γλυκού πρωί- βράδυ. Αποτελεσματικό ακόμα και για επίμονο έκζεμα. (Ζ.) 8. Εξανθήματα - Κομπρέσα με χυμό μαϊντανού. (Ελαφότοπος) - Κομπρέσα με χυμό νωπής πατάτας το ξεφλογίζει. (Ελαφότοπος) - Πλύσεις με ζουμί από βρασμένη τσουκνίδα το θεραπεύει. (Ελαφότοπος) 9. Ερεθισμένο δέρμα από τον ήλιο - Μάσκα με μήλα. Βράζουμε ένα μήλο κομμένο σε κομμάτια με ένα ποτήρι γάλα για 5 λεπτά. Βγάζουμε το μίγμα από τη φωτιά, προσθέτουμε αλεύρι και μια κουταλιά ελαιόλαδο. Απλώνουμε τη μάσκα στο ερεθισμένο δέρμα για 15 λεπτά. (Μέτσοβο) 10. Κοψίματα - Βάζουμε στην πληγή καπνό. - Σε μικρές εκδορές και κοψίματα μπορούμε να βάλουμε κοπανισμένα φύλλα σέλινου και μαϊντανού, σαν κατάπλασμα. (Παρακάλαμος) 11. Κρυοπαγήματα - Σε αυτιά, μύτη, χέρια ή πόδια: εντριβές με κρύο νερό ή χιόνι και μετά με χλιαρό νερό. Πίνουμε και ζεστό τσάι με ζάχαρη.(Φούρκα) 12. Ματιών ερεθισμοί - Για ερεθισμένα μάτια: Κομπρέσες με τσάι και μαρούλι. (Ιωάννινα) - Βράζουμε μαρούλι και μόλις γίνει χλιαρό το νερό, κάνουμε μ’ αυτό πλύσεις. - Για ερεθισμένα από τον ήλιο μάτια κάνουμε κομπρέσες με δυνατό τσάι.(Ιωάννινα) 13. Μιξίτη (μεγάλο σπυρί) - Στουμπάμε τσουκνίδα και τη βάζουμε πάνω στο μιξίτη. (Καλαρρύτες) - Βράζουμε λίγο κρεμμύδι με λάδι και ζάχαρη και κάνουμε το ίδιο. (Καλ.) 14. Μώλωπες - Για να υποχωρήσει γρηγορότερα, βάζουμε επιθέματα με κοπανισμένα φύλλα σέλινου.(Ιωάννινα) - Ψιλοκομμένο κρεμμύδι, ανακατεμένο με μπόλικο αλάτι σαν κατάπλασμα . 15. Ξεραμένα χέρια - Μασάζ με μίγμα: μισή κουταλιά χυμό λεμονιού και μια γλυκερίνης. (Άρτα) - Βουτάμε τα χέρια μας για 10 λεπτά σε μπολ με χλιαρό νερό. (Ιωάννινα) - Κόβουμε ένα λεμόνι σε στρογγυλές φέτες. Τις βράζουμε μέχρι να μαλακώσουν. Τις πολτοποιούμε και χρησιμοποιούμε τον πολτό σαν κρέμα χεριών μετά το πλύσιμο των πιάτων. (Ιωάννινα) - Βράζουμε 50 γραμ. ρίζες νερομολόχας σε ένα λίτρο νερό για 20 λεπτά. Στραγγίζουμε και με τη λοσιόν αυτή κάνουμε εντριβές στα χέρια. (Ιωάννινα) - Ρίχνουμε 30 γραμ. άνθη τίλιου αποξηραμένα σε 1 λίτρο βραστό νερό για 10 λεπτά. Στραγγίζουμε και τυλίγουμε τα χέρια με δυο βαμβακερές γάζες, βουτηγμένες στο αφέψημα, για 20 λεπτά περίπου. (Παραμυθιά) 16. Πληγή - Αλείφουμε την πληγή, όπως και τα στραμπουλήγματα, με βαλσαμόλαδο. (Βάζουμε σε μια μπουκάλα γυάλινη φύλλα βάλσαμου με οινόπνευμα και λάδι. Την αφήνουμε στον ήλιο για 40 μέρες) (Ελαφότοπος) - Κατάπλασμα με φρέσκα φύλλα λάχανου επουλώνουν. (Ελαφότοπος) - Κατάπλασμα με φύλλα μαϊντανού ή τσουκνίδας («, Παρακάλαμος) 17. Πρήξιμο με πύον - Βράζουμε μολόχα, τη στραγγίζουμε, τη βάζουμε σ’ ένα πανί και την τοποθετούμε στο πονεμένο σημείο. Έτσι ξεπρήζεται και φεύγει το πύον. (Ιωάννινα, Καλαρρύτες) - Βγάζουμε την ψίχα κολοκύθας, τη στουμπάμε, προσθέτουμε ζάχαρη και τη βάζουμε στο σημείο της πληγής. (Ιωάννινα) 18. Πρήξιμο τσουκνίδας - Τρίβουμε το πονεμένο μέρος με φύλλα μολόχας. (Ιωάννινα, Καλαρρύτες) 19. Πρησμένα μάτια - Κομπρέσες με αφέψημα δεντρολίβανου. (Ζαγόρι) 20. Τσιμπήματα εντόμων - Σταυρώνουμε το σημείο που τσίμπησε η σφήκα- μέλισσα με ένα μαχαίρι χωρίς να σκίσουμε το δέρμα. Μετά βάζουμε ξύδι και δεν πρήζεται. (Ιωάννινα) - Τρίβουμε το σημείο που μας τσίμπησε το έντομο με κρεμμύδι ή σκόρδο. (Ιωάννινα) - Τρίβουμε το σημείο τσιμπήματος με φύλλα πράσου, μαϊντανού, μέντας, λάχανου ή λεβάντας. (Άρτα) - Βάζουμε στο σημείο τσιμπήματος γάλα από φύλλο συκιάς. (Παρακάλαμος) - Βάζουμε αμμωνία ή αλατόνερο. (Ελαφότοπος) - Το ουρούμε. (Παρακάλαμος) 21. Φαγούρα - Εντριβή με ρακί ή ξύδι. (Φούρκα) 22. Χιονίστρες - Βράζουμε 1-2 κιλά βελανίδια ανάλογα με την ποσότητα που θέλουμε. Με αυτό το υγρό πλένουμε τα χέρια ή τα πόδια μας για 4-5 μέρες. (Ιωάννινα) - Κατάπλασμα με πολτό από νωπό κρεμμύδι. (Ελαφότοπος) για πεπτικό και κυκλοφορικό σύστημα Η συγκέντρωση των συνταγών έγινε είτε από συνεντεύξεις σε παλιές νοικοκυρές (γιάτρισσες) είτε από βιβλία λαογραφίας, λαϊκής ιατρικής. Όποιος αναγνώστης ξέρει και χρησιμοποιεί κάτι επιπλέον, θα μας ενδιέφερε να το μοιραστούμε, για να το διασώσουμε. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΕΠΤΙΚΟΥ 1. Δηλητηρίαση - Πίνουμε λεμόνι με σόδα και γάλα. (Φούρκα) 2. Διάρροια - Ζυμώνουμε έναν κρόκο βρασμένου αυγού με καφέ ελληνικό και φτιάχνουμε μικρά χαπάκια, σαν φασόλια. Παίρνουμε τρία κάθε μέρα. (Πρέβεζα) - Αφέψημα ρίγανης. Οι παλιοί συνήθιζαν να τη μαζεύουν κάθε 24 Ιουλίου, του Αγ. Ιωάννη. (Ιωάννινα) - Τρώμε νερόβραστο ρύζι. (Φούρκα) - Βράζουμε κράνα ή καρπούς αγριοτριανταφυλλιάς ή φλούδα ροδιάς. (Φούρκα) - Πίνουμε τσάι ευρωπαϊκό. - Βράζουμε σε νερό φύλλα βαλσαμόχορτου ή μούρα ή φύλλα βατσινιάς ή φύλλα και βλαστάρια κληματαριάς ή ρίζα σέλινου. (Ελαφότοπος) 3. Δυσκοιλιότητα - Βράζουμε ρίζα σκάρφης. (Φούρκα) - Τρώμε γλυκό από πέταλα τριανταφυλλιάς, 3 κουταλάκια τη μέρα. (Φούρκα) - Πίνουμε λάδι(Φούρκα ) - Τρώμε κορφές βασιλικού με λάδι σε μορφή νωπής σαλάτας. (Δίλοφος) - Βράζουμε καλαμποκόμαλλα ή φύλλα από βατσινιά. Είναι ήπιο καθαρτικό. - Τρώμε δαμάσκηνα κομπόστα, βρασμένα κρεμμύδια, γινωμένα μούρα, πεπόνι, χυμό ντομάτας, φρέσκα ή ξερά σύκα. (Παρακάλαμος) 4. Δυσπεψία - Αφέψημα χαμομηλιού, φασκόμηλου ή μελισσοβότανου (Ζαγόρι) 5. Εμετοί - Πίνουμε καφέ και λεμόνι. (Φούρκα) 6. Κοιλόπονοι - Αφέψημα χαμομηλιού (Καλαρρύτες, Ιωάννινα, Παρακάλαμος) - Αφέψημα δίκταμου (Ιωάννινα) - Αφέψημα μαντζουράνας (Καλαρρύτες, Συρράκο) - Αφέψημα μέντας (Μέτσοβο) - Εντριβές στην κοιλιά με ρακί ή οινόπνευμα. (Ελαφότοπος) 7. Ναυτία - Αν πρόκειται να ταξιδέψουμε, φτιάχνουμε αφέψημα μέντας ή βασιλικού (15-30 γρ. ξερά φύλλα σε ½ βραστό νερό) και πίνουμε ένα ποτηράκι του λικέρ λίγη ώρα πριν. (Ιωάννινα) 8. Στομαχικές διαταραχές - Αφέψημα δυόσμου (Καλαρρύτες) ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ 1. Υπέρταση - Τρώμε σκόρδο. - Βράζουμε μαϊντανό και πίνουμε καθημερινά 1 φλυτζάνι του καφέ. (Άρτα, Ιωάννινα) 2. Υπόταση - Αφήνουμε για 10 λεπτά 30 γραμ. φύλλα φασκόμηλου σε ένα λίτρο κόκκινο κρασί. Στραγγίζουμε και πίνουμε ένα ποτήρι καθημερινά στο τέλος του γεύματος. (Μέτσοβο). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - Η λαϊκή βοτανοθεραπευτική στο Ζαγόρι, διδακτορική διατριβή Μιχαήλ Μάλαμα - Βοτανικαί έρευναι επί της χαράδρας του Βίκου, Κων. Γκανιάτσα, περιοδ. «Ηπειρωτική Εστία» -Η χαράδρα του Βίκου, τα βότανα και οι Βικογιατροί- Κομπογιαννίτες, Κων. Γκανιάτσα, ανάτυπο από το περιοδικό «Ήπειρος» - Οι Κομπογιαννίτες ιατροί του Ζαγορίου, Νικ. Πατσέλη, περιοδικό «Ήπειρος» - Λαϊκή ιατρική, ένας ανέκδοτος ηπειρώτικος ιατροσοφικός μαγικός κώδικας του 19ου αι., Εταιρεία Ηπειρωτικών Μελετών - Βοτανικά λαογραφικά στοιχεία, Κ. Λαζαρίδη, Μικρή Ζαγορίσια Βιβλιοθήκη - Άνθη- βότανα- φαρμακευτικά φυτά. Τα γιατροσόφια της γιαγιάς. Εργασία για την περιβαλλοντική εκπαίδευση από μαθητές Γυμνασίου της πόλης των Ιωαννίνων. (αυτή η εργασία περιλαμβάνει συνεντεύξεις που πήραν οι μαθητές από τις γιαγιάδες τους . Αναφέρεται και ο τόπος προέλευσης) - Ελαφότοπος (Τσερβάρι), Μεν. Κικοπούλου, Γιάννενα 2000 - Η Φούρκα της Ηπείρου, Ιστορία- Λαογραφία, Χρ. Εξάρχου, 2007 - Συνεντεύξεις σε κατοίκους από το Δίλοφο Ζαγορίου και την περιοχή Πωγωνίου. giatrosofia-elladas.blogspot.gr Οι πληροφορίες που δίδονται έχουν καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την γνωμάτευση του ιατρού σας η την επίσκεψη σε άλλον ειδικό της υγείας Αν αποφασίσετε να ακολουθήσετε κάποια διατροφή ρωτήστε τον προσωπικό ιατρό σας Απλές κινήσεις που θα σας χαρίσουν extra ενέργεια Νιώθετε συχνά έλλειψη ενέργειας λόγω των έντονων ρυθμών της ζωής σας; Μην ανησυχείτε υπάρχει τρόπος να νοιώσετε και πάλι ζωντάνια και ευεξία Αισθάνεστε συχνά κουρασμένοι και τις δυνάμεις σας να σας εγκαταλείπουν; Μπορείτε με 5 απλά μυστικά να αλλάξετε την κατάσταση και να πάρετε ξανά στα χέρια σας τον έλεγχο. Διαβάστε παρακάτω αποτελεσματικούς και έξυπνους τρόπους που μπορείτε να εφαρμόσετε μόνοι σας. 1. «Κλείστε το μάτι» στην κούραση Ο σωστός ύπνος είναι ένα δυνατό «όπλο» στην προσπάθεια μας να κερδίσουμε πίσω την χαμένη μας ενέργεια. Όταν ένας άνθρωπος νιώθει κουρασμένος και δίχως ενέργεια, είναι σχεδόν σίγουρο ότι δε θα μπορέσει να αποδώσει στην εργασία του ή στις καθημερινές του υποχρεώσεις. Αν νοιώθετε ότι δεν μπορείτε να αποδόσετε «γεμίστε» τις μπαταρίες σας και βρείτε την ευκαιρία να ξεκλέψετε 30-45 λεπτά για να κοιμηθείτε το μεσημέρι. Αν είστε άνθρωπος που αγαπάτε τις νυχτερινές εξόδους καλό θα ήταν να τις μειώσετε όσο ευχάριστα και ιδανικά είναι τα νυχτοπερπατήματα για σας. Όμορφη η νύχτα και τα ξενύχτια, αλλά ο οργανισμός θέλει μέτρο και ξεκούραση. Μην πέφτετε ποτέ για ύπνο αμέσως μετά το φαγητό. Για να γίνει σωστά η πέψη πρέπει να είστε σε όρθια στάση, αλλιώς θα την καθυστερήσετε και θα κάνετε ανήσυχο και κακής ποιότητας ύπνο με αποτέλεσμα να ξυπνήσετε κουρασμένοι. Μην καταναλώνετε πολλά υγρά πριν κοιμηθείτε ώστε να μη χάσετε τον ύπνο σας από τις συχνές επισκέψεις στην τουαλέτα. Αποφύγετε αν γίνεται το ξυπνητήρι δίπλα από το κρεβάτι σας γιατί σύμφωνα με έρευνες μπορεί να σας αγχώσει και να σας δυσκολέψει να κοιμηθείτε. Μην πηγαίνετε για ύπνο αν δε αισθάνεστε νύστα καθώς το μόνο που μπορείτε να πετύχετε είναι να μετρήσετε… αμέτρητα προβατάκια. Για να νυστάξετε μπορείτε να κάνετε κάποιες χαλαρωτικές ασκήσεις γιόγκα. 2. Μπείτε σε πρόγραμμα Πολλοί άνθρωποι αθλούνται υπερβολικά πηγαίνοντας σε γυμναστήρια καθημερινά και για αρκετές ώρες. Σκοπός να χάσουν κιλά αλλά και να αποκτήσουν ένα τέλεια γυμνασμένο σώμα. Χωρίς πρόγραμμα όμως η άσκηση μας εξαντλεί και μας απορροφά όλη την ενέργεια μας. Ιδιαίτερα αν είμαστε αρχάριοι, το πρόγραμμα άσκησης θα πρέπει να ξεκινάει σταδιακά και αμέσως μετά από αυτή θα πρέπει να δίνουμε χρόνο στο σώμα μας για να ξεκουραστεί και να επανακτήσει τη χαμένη του ενέργεια. Περπατήστε, κολυμπήστε, κάντε ποδήλατο ή μάθετε χορό. Με αυτό τον τρόπο μπορείτε να αυξήσετε τα επίπεδα οξυγόνου στα κύτταρα του σώματος σας, να αποκτήσετε περισσότερη αντοχή, αλλά και να βελτιώσετε την διάθεση σας. Για να κάνετε πιο «παιχνιδιάρικες» τις παραπάνω ασκήσεις, να μην βαρεθείτε και να μην τα παρατήσετε εύκολα, βρείτε παρέα για να γυμνάζεστε μαζί. Ιδανικό ξεκίνημα για μια έντονη ημέρα είναι η αεροβική άσκηση. Αν διαθέσετε 10 λεπτά περίπου από το πρωινό σας σε ασκήσεις αεροβικής, τότε θα αποκτήσετε περισσότερη ευεξία από ότι αν κάνετε την άσκηση το απόγευμα και μάλιστα τη στιγμή που τη χρειάζεστε: στο ξεκίνημα της μέρας σας. Η άσκηση πρέπει να έχει έναν στόχο. Βάλτε τον και προσπαθήστε να τον επιτύχετε. Μην βάζετε πολύ φιλόδοξους στόχους που ξεπερνούν τις δυνάμεις σας, γιατί τότε είναι πολύ πιθανό να απογοητευτείτε και να τα παρατήσετε. 3. Φάτε την κούραση Το φαγητό είναι η κυριότερη πηγή ενέργειας. Αν θέλετε να βοηθήσετε τον οργανισμό σας να απορροφήσει τα θρεπτικά συστατικά των τροφών και να διατηρείτε την ενέργεια σας σε υψηλά επίπεδα πρέπει να προσέχετε τη διατροφή σας. • Οι υδατάνθρακες παρέχουν άμεση ενέργεια και θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στο καθημερινό διατροφικό μας πρόγραμμα (ρύζι, ζυμαρικά, πατάτες, όσπρια, φρούτα). Πρέπει όμως να αποφεύγετε στο ίδιο γεύμα να υπάρχουν 2 τροφές πλούσιες σε υδατάνθρακες καθώς αυξάνουν απότομα τη γλυκόζη στον οργανισμό γεγονός που επιφέρει μετά από λίγο πτώση του σακχάρου στο αίμα και αυτό μπορεί να σας προκαλέσει κόπωση. Για τον ίδιο λόγο θα πρέπει να περιορίσετε την ποσότητα ζάχαρης που καταναλώνετε καθημερινά. • Καταναλώστε τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες (λαχανικά, φρούτα, δημητριακά ολικής άλεσης) για να αυξήσετε την κινητικότητα του εντέρου σας για μεγαλύτερη ευεξία. • Το πρωινό είναι το σημαντικότερο γεύμα της ημέρας. Ο οργανισμός χρειάζεται «καύσιμα» για να μπορέσει να αντεπεξέλθει στη μέρα που ακολουθεί και έτσι ένα πλούσιο πρωινό είναι η καλύτερη αρχή. • Αποφύγετε τα λουκούλεια γεύματα. Προτιμήστε να τρώτε μικρά και συχνά γεύματα μέσα στην ημέρα. Με αυτόν τον τρόπο η γλυκόζη δεν πέφτει σε επίπεδα που θα σας κάνει να αισθανθείτε ατονία και κούραση. • Προσθέστε στο διατροφικό σας πρόγραμμα τροφές με το συνένζυμο Q10. Θα το βρείτε στις σαρδέλες και στο συκώτι. Το Q10 βοηθάει στην παραγωγή ενέργειας. • Πίνετε καθημερινά περίπου 8 ποτήρια νερού (ανάλογα με τις ανάγκες σας ο αριθμός αυτός μπορεί να κυμαίνεται). Προλάβετε την αφυδάτωση για να νικήσετε την ατονία και την κούραση. 4. Περιορίστε τις καταχρήσεις Οι καταχρήσεις που μπορεί να κάνουμε σε καθημερινή βάση μπορούν να περιοριστούν με αποτέλεσμα να νοιώθουμε ευεξία και ζωντάνια. Περιορίστε τα πολλά λιπαρά και τα γλυκά γιατί ανεβάζουν τα επίπεδα της γλυκόζης και η ενέργεια αυτή μειώνεται απότομα με αποτέλεσμα να νοιώθουμε μετά από λίγο κουρασμένοι. Προσπαθήστε να μειώσετε ή και να κόψετε το κάπνισμα . Έκτός των γνωστών βλαβερών συνεπειών που επιφέρει μας εξαντλεί και απορροφά την ενέργεια μας. Με το κάπνισμα ο οργανισμός καταναλώνει περισσότερη βιταμίνη C που είναι απαραίτητη για την απόδοση του, μειώνοντας τα επίπεδα της στον οργανισμό. Επιπλέον το κάπνισμα έχει ως αποτέλεσμα την κακή οξυγόνωση του οργανισμού. Το αλκοόλ είναι ένας από τους σημαντικότερους «κλέφτες» της ενέργειας μας. Βιταμίνες (Β1,Β6), αλλά και θρεπτικά συστατικά (κάλιο, νάτριο) σημαντικά για την ενέργεια του οργανισμού μας, καταστρέφονται με την κατάχρηση του αλκοόλ. Το ποτό ακόμη μας προκαλεί διούρηση που οδηγεί σε αφυδάτωση και μας κάνει να αισθανόμαστε εξαντλημένοι. 5. Διώξτε την κούραση σε χρόνο dt Παρακάτω σας παραθέτουμε ορισμένα έξυπνα tips για ενέργεια και ευεξία. Δοκιμάστε τα... • Κατά τη διάρκεια του μπάνιου σας προσθέστε 4 σταγόνες αιθέριο έλαιο πορτοκαλιού και ανάλογη ποσότητα από αιθέριο έλαιο λεμονιού. Τα αιθέρια έλαια θα σας κάνουν να νιώσετε έντονη ευεξία. • Με τις άκρες των δαχτύλων σας κάντε μασάζ με κυκλικές κινήσεις στο πρόσωπο σας για 3-4 λεπτά. Κάντε μασάζ στους κροτάφους, στο μέτωπο, αλλά και κάτω από τα αυτιά. Ιδανική στιγμή για την άσκηση είναι το πρωί. • Πιείτε έναν ζεστό φυσικό χυμό μήλου. Καθαρίστε 2 μήλα και βάλτε τα στο μπλέντερ. Αδειάστε τον πολτό σε ένα ποτήρι με ζεστό νερό. Ο χυμός αυτός θα σας χαλαρώσει. Ακόμη κάνει καλό στο συκώτι και καθαρίζει τον οργανισμό από τις τοξίνες. •Αναπνεύστε με τον σωστό τρόπο για να καταφέρουν οι πνεύμονες σας να πάρουν περισσότερο αέρα. Εισπνεύσετε από τη μύτη αργά για να γεμίσετε με αέρα την κοιλιά σας και όχι το στήθος σας. Πάρτε βαθιά εισπνοή και μετά από 4 δευτερόλεπτα εκπνεύστε μετρώντας πάλι μέχρι το 4. Η άσκηση μπορεί να γίνει πιο σωστά αν είστε ξαπλωμένοι. Με τις διαφραγματικές αναπνοές οξυγονώνετε καλύτερα ο εγκέφαλος και το σώμα μας αποκτώντας έτσι περισσότερη ευεξία. • Αν θέλετε έξτρα ενέργεια μια ακόμη λύση εκτός από τις παραπάνω είναι τα συμπληρώματα διατροφής. Πηγή